بازار آهن ۱۶ شهریور ۱۴۰۵: رکود تقاضای ساخت‌وساز و پیامد آن بر بازار مقاطع

وضعیت تقاضای ساخت‌وساز و فشار رکود بر مقاطع فولادی

در تحلیل شرایط جاری، تقاضای ساخت‌وساز کلیدی‌ترین متغیری است که حجم خریدهای کلان در بورس کالا و بازار آزاد را هدایت می‌کند. داده‌های میدانی کارگاه‌های عمرانی نشان می‌دهد رکود سنگین در ساخت‌وساز مسکن و پروژه‌های زیربنایی، خرید خرد و عمده مقاطع طویل را به حداقل ممکن رسانده است. درباره آمار دقیق پروانه‌های ساختمانی جدید، داده رسمی تازه‌ای برای این بخش منتشر نشده، اما عدم تحرک خریداران خرد نشان‌دهنده نبود محرک مصرفی در بازار است.

این افت مصرف ساختمانی باعث شده خریداران پروژه‌ها خرید خود را فقط به اندازه نیاز روزمره انجام دهند و از انبارسازی ریسکی خودداری کنند. برای بررسی دقیق‌تر قیمت‌های جاری کارخانه‌ها می‌توانید جدول نرخ روز را مشاهده کنید. همچنین گزارش‌های تحلیلی جهانی حاکی از آن است که رکود محصولات طویل فولادی ناشی از کاهش مصرف پروژه‌های ساختمانی، دست‌کم تا سال ۲۰۲۷ میلادی ادامه دارد و نوسانات بازار جهانی نیز این فشار را تشدید کرده است.

تجربه بازار ورق؛ شکاف میان انتظار کمبود و تقاضای واقعی

در هفته نخست فروردین‌ماه ۱۴۰۵، به دلیل عدم انتشار داده‌های دقیق تولید، قیمت ورق گرم از محدوده ۶۷ تا ۷۰ هزار تومان پیش از تعطیلات، ناگهان تا ۱۲۰ و ۱۴۰ هزار تومان جهش کرد. این جهش قیمتی نه به دلیل کمبود فیزیکی، بلکه به علت حاکم شدن «انتظار کمبود» و رشد ارزش دارایی‌های دپوشده در انبارها شکل گرفت.

نقطه عطف بازار در ۷ اردیبهشت رقم خورد؛ جایی که فولاد مبارکه ۱۶۰ هزار و ۵۰ تن ورق گرم در بورس کالا عرضه کرد. در برابر این حجم، تنها ۹۷ هزار و ۷۹۰ تن تقاضا ثبت شد و حدود ۹۲ هزار تن محصول بدون رقابت قیمتی و با نرخ پایه ۸۵ هزار تومان به فروش رسید. این عرضه موجب ریزش ۱۵ هزار تومانی قیمت ورق گرم در بازار آزاد شد و نرخ آن را به زیر کانال ۱۰۰ هزار تومان بازگرداند.

نوسان رفتار تقاضا در بورس کالا طی ماه‌های گذشته

بررسی رفتار خریداران در بورس کالا نشان می‌دهد که تقاضا همواره روندی یکدست ندارد. برای نمونه، در ۱۵ دی‌ماه ۱۴۰۴ در برابر ۲۴۰ هزار تن عرضه، ۲۶۱ هزار تن تقاضا ثبت شد که نسبت تقاضا به عرضه را به ۱.۰۹ رساند. اما در معاملات اردیبهشت‌ماه ۱۴۰۵، تقاضا به زیر حجم عرضه افت کرد و ۶۲ هزار تن مازاد روی دست فروشندگان باقی ماند.

این جابه‌جایی در نسبت‌های معاملاتی اثبات می‌کند که خریداران صنعتی و ساختمانی تنها زمانی اقدام به رقابت قیمتی می‌کنند که از کشش بازار مصرف نهایی مطمئن باشند. برای انتخاب دقیق ابعاد و ضخامت ورق‌های مورد نیاز در صنایع پایین‌دستی، بررسی مشخصات دسته ورق اطلاعات فنی کاملی در اختیار خریداران قرار می‌دهد.

تثبیت قیمت‌ها و جلوگیری از شوک ارزی ۲۰۰ میلیون دلاری

بر اساس تحلیل‌های کارشناسی ارائه شده، بازگشت سریع خطوط تولید تولیدکنندگان اصلی و تثبیت قیمت ورق گرم در بازه ۸۵ تا ۸۷ هزار تومان، مانع از بروز یک بحران سنگین در صنایع پایین‌دستی شد. محاسبات نشان می‌دهد جایگزینی این حجم محصول با واردات، ریسک تحمیل هزینه ارزی بیش از ۲۰۰ میلیون دلاری و قیمت تمام‌شده‌ای نزدیک به ۱۰۰ هزار تومان برای هر کیلوگرم را به همراه داشت.

تامین به موقع مواد اولیه توسط کارخانه‌های داخلی از توقف خطوط قطعه‌سازی و پروژه‌های صنعتی جلوگیری کرد. مهندسان و مجریان پروژه‌ها پیش از ثبت سفارش مقاطع مختلف می‌توانند با مراجعه به ابزار جدول وزن برآورد دقیقی از وزن محاسباتی و هزینه‌های حمل بار پروژه داشته باشند.

چالش‌های صادراتی و لزوم اعتبارسنجی صادرکنندگان فولاد

در سمت صادرات محصولات فولادی، وجود شکاف میان قیمت داخلی و ارزش خارجی کالا انگیزه آربیتراژ را زنده نگه داشته است. استفاده از کارت‌های بازرگانی یک‌بارمصرف توسط فعالان کم‌سابقه باعث عرضه ارزان‌تر کالا در بازارهای خارجی، ایجاد تعهدات ارزی ایفا نشده و در نهایت آسیب به کل زنجیره فولاد شده است.

کارشناسان انجمن تولیدکنندگان فولاد تاکید دارند که راهکار این مشکل، حذف یک ابزار اداری نیست، بلکه ایجاد نظام اعتبارسنجی و رتبه‌بندی فعالان اقتصادی بر اساس سابقه تجاری، توان مالی و عملکرد ارزی است تا از رفتارهای کوتاه‌مدت و ضربه به بازار مقاطع جلوگیری شود.

پرسش‌های پرتکرار درباره وضعیت بازار آهن